Deze week komt in Engeland een kinderboek uit, speciaal bedoeld voor advocaten die aan olie- en gasprojecten meewerken. Het geïllustreerde kinderboek Why Daddy’s Law Firm works with the Nice Oil Men (vertaling: Waarom het advocatenkantoor van papa samenwerkt met de aardige oliemannen) is een parodie op een regulier kinderboek. Advocaten die werk verrichten voor de fossiele industrie kunnen via Why Daddy aan hun kinderen uitleggen waarom ze dit doen.
Schrijver van het boek, Oli Frost, zegt daarover: “Advocaten vertellen soms sprookjes om hun fossiele werkzaamheden te rechtvaardigen. Wij helpen alleen maar door dit te illustreren en te publiceren.” Het boek gaat over een kleine pinguïn die zich afvraagt ‘als papa van me houdt, waarom werkt zijn advocatenkantoor dan mee aan de winning van fossiele brandstoffen?’ Actiegroep Serious People lanceert hiermee haar eerste kinderboek en bezorgde eerder deze week exemplaren ervan aan vooraanstaande Londense advocaten op het gebied van olie en gas.
50 miljard aan fossiele transacties
Londense advocatenkantoren hebben volgens onderzoek van Law Students for Climate Accountability tussen 2020 en 2024 voor ruim 50 miljard euro aan fossiele transacties gefaciliteerd. Het doel van het boek is om een serieuzere discussie op gang te brengen in de juridische sector over de verantwoordelijkheid voor de schade die aan de planeet wordt toegebracht. In het boek roept Serious People advocaten dan ook op om transparantie te omarmen, klimaatoverwegingen te integreren in de besluitvorming van hun kantoor en werk omtrent fossiele projecten te weigeren. Jamie Inman, campagneleider bij Serious People: “Advocaten in olie en gas profiteren van het ethos en de respectabiliteit van het beroep in het algemeen om zich te onttrekken aan hun verantwoordelijkheid voor de wereld die zij creëren.”
Weigeren fossiele industrie
In het Verenigd Koninkrijk zet de beweging Lawyers Are Responsible zich al een aantal jaren in om advocaten te laten afzien van fossiele werkzaamheden. Dit doet zij onder andere via een verklaring die inmiddels ondertekend is door meer dan 300 advocaten en andere juristen. In Engeland geldt de zogenaamde ‘cab rank rule’ waarbij een advocaat een klant niet zou kunnen weigeren. De ondertekenaars beloofden om niet mee te werken aan nieuwe olie- en gaswinning en ook niet aan de berechting van klimaatactivisten. In Nederland is er geen ‘cab rank rule’, waardoor sowieso niets aan weigering van bepaalde cliënten in de weg staat.
“Hoognodige spiegel”
Een Nederlandse toezegging, opgesteld door Fossil Free Lawyers, om niet meer voor fossiele belangen te werken is inmiddels door meer dan 125 advocaten en andere juristen ondertekend. Het merendeel daarvan weigert niet alleen fossiele projecten maar ook de fossiele industrie geheel als klant. Initiatiefnemer van Fossil Free Lawyers, Rosanne Rootert, hoopt dat het kinderboek een “hoognodige spiegel” voorhoudt aan bepaalde advocaten: “Je kunt je niet achter je beroep verschuilen, net zo min als achter de redenering dat je deze bedrijven bijstaat omdat ‘iedereen toegang tot het recht moet hebben’. Al helemaal niet nu zo duidelijk is dat de verhoudingen meer dan scheef liggen qua toegang tot het recht tussen grote vervuilende bedrijven en de mensen die dagelijks door hun schadelijke praktijken geraakt worden.’
“Productie fossiel schending internationaal recht”
Een van de sprekers bij de boeklancering, Johnny White, advocaat bij ClientEarth en voormalig advocaat bij Clifford Chance in Londen, zegt hierover: “Advocatenkantoren weigeren om allerlei redenen al om potentiële cliënten bij te staan, variërend van zakelijke redenen tot ethische overwegingen. Ze kunnen zeker besluiten om cliënten uit de fossiele industrie uit principe te weigeren. Het Internationaal Gerechtshof heeft geoordeeld dat de productie van fossiele brandstoffen een schending van het internationaal recht kan vormen. Advocatenkantoren zullen de druk blijven voelen om uit te leggen waarom ze ervoor kiezen om fossiele klanten te vertegenwoordigen – en meer kantoren zouden moeten overwegen om dit niet meer te doen.”
Een inkijkexemplaar van het boek is via deze link te bekijken en te downloaden.
Tekst: Oli Frost, illustraties: Ellen McGahey